SUPER TATA

SUPER TATA

SUPER TATA

 

Prema istraživanjima rađenim širom sveta, otprilike 80% muškaraca će postati očevi, dok gotovo svi muškarci na svetu imaju neku vezu sa decom, bilo kao očevi, očusi, braća, ujaci, stričevi, nastavnici, mentori, treneri ili jednostavno kao prijatelji. Velike promene na tržištu rada, kao i u domaćinstvima, donose i promene u smislu učešća muškaraca u brizi i staranju o deci. Ipak, učešće muškaraca i dalje uglavnom nije zastupljeno u javnim politikama, u sistematskim prikupljanjima podataka i istraživanjima, kao ni u naporima za promovisanje osnaživanja žena. Globalno, žene i devojke i dalje obavljaju većinu kućnih aktivnosti – iako danas žene predstavljaju 40% od ukupne plaćene radne snage.

Ograničeno učešće muškaraca u staranju (koje se odnosi na brigu o deci i brigu o drugima u porodičnom okruženju) i dalje predstavlja jednu od glavnih prepreka rodnoj ravnopravnosti i osnaživanju žena, između ostalog, održavanjem visine prihoda kod žena nižim nego kod muškaraca. Sve više istraživanja pokazuje da je angažovano, odgovorno očinstvo i učešće muškaraca u životu dece izuzetno pozitivno, ne samo za decu i za žene, nego i za same muškarce. Veća uključenost očeva u odrastanje svoje dece je povezana sa boljim intelektualnim razvojem i sa boljim uspehom u školi, potom sa boljim mentalnim zdravljem dece, kao i sa nižim stopama delinkvencije kod sinova.

Angažovano očinstvo čini muškarce srećnijim i zdravijim, očevi navode svoj blizak odnos sa detetom ili decom kao najveći izvor dobrobiti i sreće. Oni koji imaju bliske i nenasilne odnose – žive duže, imaju manje mentalnih i fizičkih zdravstvenih problema, manje su šanse da će koristiti droge, uspešniji su na poslu i generalno navode da su srećniji. Bavljenje temom očinstva je važno i zbog prekidanja ciklusa nasilja koji se često prenosi sa generacije na generaciju. Muškarci koji su kao deca prisustvovali porodičnom nasilju nad svojom majkom, imaju 2,5 puta veće šanse da i sami kao odrasli budu nasilni prema svojim partnerkama. U isto vreme muškarci koji su nasilni prema ženama, najčešće nasilni su i prema deci.

Šta smo radili i kakvi su nam rezultati?

Centar E8 od 2008. radi na programu edukacije i uključivanja dečaka i muškaraca u teme rodne ravnopravnosti i prevencije nasilja i posebno rodno zasnovanog nasilja.

U maju 2015. pokrenuli smo i novu komponentu rada na temu očinstva priključivši se globalnoj MenCare kampanji, gde kroz kampanju SUPER TATA promovišemo aktivno, nenasilno, rodno ravnopravno i odgovorno očinstvo.

Kampanja je lansirana na stručnoj konferenciji “MAN2015: Super tata” u Beogradu. Javnim akcijama “Sva sreća da si ti moj tata” očevi i majke na ulicama, u parkovima, igralištima, vrtićima i događajima posvećenim roditeljima i deci, upoznali su se sa kampanjom “Super tata”.

Regionalna konferencija u Sarajevu sa Young Men Initiative (YMI) partnerima iz celog regiona održana je 2015 godine. Kampanju su podržali poznati očevi kao što su Marko Somborac, Srđan Dinčić, Srđa Popović i Miloš Šaranović.

Tokom 2016. promovisali smo i distribuirali publikaciju “Očevi u svetu danas: Pregled stanja na Balkanu”, nastalu iz regionalne “Super tata” inicijative, gde se naglašavaju nalazi i preporuke iz globalnog izveštaja “State of the world fathers” kao i postojeći podaci i politike iz jugoistočne Evrope/Balkana. Ceo treći dan naše godišnje konferencije MAN2016 bio je posvećen temi očinstva kroz prezentacije i panel diskusiju u kojoj su učestvovali: Slavimir Stojanović – dizajner, Dušan Čavić i Dušan Šaponja – autori popularnih emisija “Marka žvaka” i “Ciklotron”, Miloš Latinović – pisac i politikolog, Dragan Stanojević – sociolog, Miša Stojiljković – novinar, psiholog i predsednik udruženja Gnezdo.

U novembru 2016. izdali smo publikaciju “Tata, ti si tu” koja predstavlja kvalitativni prikaz očinstva u Srbiji zasnovan na odgovorima dvadesetdvojice ispitanika – očeva, kao i sedmoro predstavnika i predstavnica organizacija i institucija, a publikaciju je napisala novinarka Tamara Skrozza. Priča o roditeljstvu svakako mora da se odnosi ne samo na mame, nego i na savremene, aktivne i u život dece uključene tate – na njihove probleme, izazove s kojima se suočavaju, mogućnosti za još veći angažman u nekad skoro isključivo “ženskim” poslovima i obavezama. Kako se oni igraju sa decom i kako brinu o njima? Kako pokazuju emocije? Kakvi su bili njihovi očevi? Šta misle o roditeljskom odsustvu radi brige o deci? Šta su i ko su to zapravo “Super tate?”, samo su neka od pitanja o kojima se razgovaralo u intervjuima, na ovom događaju i unutar publikacije.

Organizovana je promocija publikacije “Tata, ti si tu” koja je u isto vreme bila i otvaranje fotografske izložbe “Super tata” u UK Parobrod u Beogradu. Ekipa Centra E8 i studentkinje fotografije sa Nove akademije umetnosti su bili u potrazi upravo za Super tatama – očevima koji odgovaraju ovom opisu. Zadatak je bio identifikovati ih u svom okruženju i potom kroz fotografiju najbolje prikazati suštinu ovog odnosa – tople i emotivne momente između očeva i dece u njihovoj svakodnevici. Izložba je dve nedelje bila postavljena u Ustanovi kulture “Parobrod”, a planira se i da izložba, kao i promovisanje publikacije i kampanje, posete i druge gradove u Srbiji.

Pokrenuli smo i “Super tata” email bilten o očinstvu, a članke o očinstvu za naš sajt i bilten napisali su i Draža Petrović (novinar i glavni urednik dnevnog lista Danas), Zoran Stanojević (voditelj i urednik, RTS), Dobrica Veselinović (aktivista), Marko Prokić (ilustrator) i Ivan Stojiljković (režiser).

U okviru “Super tata” kampanje o očinstvu, realizovali smo i “Dragi tata” – adaptaciju video klipa “Dear daddy”, izuzetno snažnog i emotivnog klipa koji je razvila CARE Norway i koji šalje snažnu poruku o problemu nasilja nad ženama i o potrebi za prevencijom istog i to od najranijih uzrasta. Važno je istaći i da ovaj video predstavlja i apel očevima širom sveta. Kratki film, u trajanju od 5 minuta, prati život jedne devojke, a sve počinje pre nego što se uopšte rodila – glas još nerođene devojčice svom tati poručuje kako i on treba da utiče na sprečavanje nasilja nad ženama, puno pre nego što se ono dogodi. Očevima se šalje poruka da treba da urade i više, ne samo da štite svoje ćerke od fizičkih opasnosti, nego i da rade na menjanju stavova prisutnih u društvu. “Dragi tata” video nosi snažnu i u isto vreme neugodnu poruku da porodično/partnersko nasilje i seksualno nasilje imaju duboke korene. Ono što počne kao bezazlena šala među dečacima, kasnije može postati pravilo u životu muškarca. Nešto što je bilo “samo zabava”, može postati način na koji on doživljava žene u svom životu i kako se odnosi prema njima.